Chính phủ Australia ngày thứ Ba 17/11 cho biết sẽ yêu cầu du khách diện visa lao động kỳ nghỉ (working holiday) hoàn thành thêm thời gian làm việc ở vùng nông thôn, trong bối cảnh Canberra vừa muốn giảm nhập cư, vừa phải đối phó tình trạng thiếu lao động trong nông nghiệp và dịch vụ nhà hàng, khách sạn. Đây là điều chỉnh so với kế hoạch cắt giảm mạnh công bố hồi tháng 9, sau phản ứng của các chủ sử dụng lao động ở vùng nông thôn.
Làm nông thôn 4 tháng mới được ở lại năm thứ hai
Theo quy định mới, chương trình Working Holiday Maker — vốn được xem là một trải nghiệm quen thuộc của giới trẻ từ hơn một chục quốc gia — sẽ yêu cầu người tham gia hoàn thành 4 tháng làm việc ở vùng nông thôn để được ở lại năm thứ hai, tăng so với mức 3 tháng hiện nay. Hạn ngạch visa năm thứ hai được giữ ở mức 45.000 chỗ, tức giảm 20% so với năm ngoái. Bộ trưởng Nội vụ Tony Burke cho biết những thay đổi này đồng nghĩa với "nhiều lao động hơn cho các vùng, nhưng vẫn cắt giảm nhập cư ròng". Chương trình dành cho người từ 18 đến 35 tuổi, cấp visa một năm và có thể gia hạn sang năm thứ hai, thứ ba nếu hoàn thành công việc ở vùng nông thôn; những người tham gia thường làm các công việc như hái trái cây, phục vụ nhà hàng, trông trẻ và khách sạn.
Hạn ngạch năm thứ ba tăng gấp 5 lần
Điểm nới lỏng đáng chú ý nhất là hạn ngạch dành cho người lao động kỳ nghỉ muốn ở lại năm thứ ba: từ mức 5.000 chỗ theo kế hoạch ban đầu sẽ tăng lên 25.000 chỗ trong năm tới. Con số này vẫn thấp hơn mức 31.000 visa năm thứ ba đã được cấp trong năm 2025, nhưng giảm đáng kể mức cắt giảm dự kiến. Trước đó, kế hoạch cắt giảm hàng chục nghìn visa dành cho lao động kỳ nghỉ trẻ tuổi đã khiến các chủ trang trại và doanh nghiệp du lịch ở vùng nông thôn phản đối mạnh, vì họ phụ thuộc lớn vào lực lượng này cho các công việc thời vụ như thu hoạch trái cây.
Người Anh có thể mất đặc quyền miễn làm nông thôn
Một điểm gây tranh cãi khác là quy chế đặc biệt dành cho lao động trẻ người Anh. Theo thỏa thuận năm 2021 giữa hai nước, người Anh được miễn yêu cầu làm việc ở vùng nông thôn khi gia hạn sang năm thứ hai, nhờ hiệp định thương mại tự do song phương. Điều này đã dẫn tới làn sóng người Anh tới Australia tăng mạnh, trong khi các vùng nông thôn vẫn thiếu lao động. Bộ trưởng Burke cho biết việc này "không phải là kết quả tốt cho Australia" và chính phủ đang đàm phán với Anh để áp dụng yêu cầu làm việc nông thôn đối với lao động Anh lần đầu tiên. Trong lúc chờ đợi, Australia đã làm chậm quá trình xét duyệt visa lao động kỳ nghỉ của người Anh để kìm số lượng. Người Anh hiện là nhóm đông nhất nộp đơn xin visa lao động kỳ nghỉ tại Australia.
Bối cảnh: vừa siết nhập cư, vừa thiếu lao động
Chính phủ Lao động của Thủ tướng Anthony Albanese hồi tháng 9 đã cam kết giảm nhập cư, chịu áp lực từ sự nổi lên của đảng cực hữu One Nation và tình trạng thiếu nhà ở. Australia cũng đã hạn chế sinh viên nước ngoài đưa người thân đi cùng và áp dụng bốc thăm đối với lao động kỳ nghỉ. Đợt điều chỉnh ngày 17/11 cho thấy chính phủ đang phải cân bằng giữa mục tiêu giảm nhập cư và nhu cầu thực tế của các vùng nông thôn, nơi nhiều ngành nghề không thể vận hành nếu thiếu lao động trẻ từ nước ngoài.