Tin Mới Ngày

ASEAN và Trung Quốc mới đạt thỏa thuận tạm thời trên khoảng 80% dự thảo Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông, và việc hoàn thiện sẽ được chuyển sang Singapore khi nước này làm chủ tịch ASEAN năm 2027.

Bộ Quy tắc ứng xử Biển Đông mới đạt thỏa thuận tạm thời 80%, Philippines không kịp hoàn tất trong nhiệm kỳ chủ tịch

2026-11-16
Đông Nam Á

Ngoại trưởng Philippines Maria Theresa Lazaro cho biết trong cuộc họp báo ngày 15/11, bên lề Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 tại Manila, rằng ASEAN và Trung Quốc mới đạt thỏa thuận tạm thời (provisional agreement) trên khoảng 80% dự thảo Bộ Quy tắc ứng xử (COC) ở Biển Đông. Sẽ không có kết luận đàm phán COC trong kỳ hội nghị này, và việc hoàn thiện văn kiện sẽ được chuyển sang tay Singapore khi nước này làm Chủ tịch ASEAN năm 2027.

80% dự thảo đã thống nhất tạm thời

Manila đặt mục tiêu hoàn tất đàm phán COC trong nhiệm kỳ Chủ tịch ASEAN của mình, nhưng đã không kịp vì còn nhiều vấn đề chưa thống nhất. Đây là một trong những vấn đề tồn đọng lâu năm nhất của ASEAN: các cuộc đàm phán về một bộ quy tắc ràng buộc nhằm quản lý tranh chấp ở Biển Đông đã kéo dài hơn hai thập kỷ, trong khi căng thẳng trên biển vẫn thường xuyên bùng phát.

Việc đạt thỏa thuận tạm thời trên 80% dự thảo cho thấy hai bên đã thu hẹp được đáng kể khoảng cách, nhưng 20% còn lại nhiều khả năng chứa đựng những điểm bất đồng cốt lõi nhất, bao gồm phạm vi áp dụng và tính ràng buộc pháp lý của văn kiện. Thỏa thuận tạm thời cũng có nghĩa là các nội dung đã thống nhất vẫn có thể được mở ra đàm phán lại trong giai đoạn cuối.

Lý Cường tới Manila, 100 văn kiện được thông qua

Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường đã tới Manila tối 15/11 và sẽ đồng chủ trì Hội nghị Cấp cao ASEAN – Trung Quốc lần thứ 29 vào ngày 16/11 cùng Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. Cuộc gặp này được kỳ vọng sẽ là dịp để hai bên trao đổi trực tiếp về tiến độ đàm phán COC cũng như các vấn đề an ninh khu vực.

Cùng ngày, các lãnh đạo ASEAN cũng thông qua khoảng 100 văn kiện kết quả, trong đó có văn kiện về Trung tâm Hàng hải ASEAN và phòng chống lạm dụng tình dục trẻ em trên mạng. Số lượng văn kiện lớn cho thấy hội nghị Manila bao phủ một chương trình nghị sự rất rộng, từ an ninh biển tới bảo vệ trẻ em trong không gian số.

Lộ trình Chủ tịch ASEAN những năm tới

Timor-Leste, quốc gia gia nhập ASEAN làm thành viên thứ 11 vào năm 2025, đã được xác nhận sẽ đảm nhiệm vai trò Chủ tịch ASEAN năm 2029, sau Singapore (2027) và Thái Lan (2028). Lộ trình này đồng nghĩa với việc Singapore sẽ là nước tiếp nhận trọng trách hoàn thiện COC, còn Thái Lan và Timor-Leste sẽ là những nước kế tiếp giám sát việc thực thi văn kiện nếu nó được ký kết.

Với tiến độ hiện nay, câu hỏi lớn nhất là liệu 20% còn lại của dự thảo có thể được chốt trong nhiệm kỳ Chủ tịch của Singapore hay không, hay COC sẽ tiếp tục là một hồ sơ dang dở sang tay nhiều đời Chủ tịch nữa.

Nguồn tham khảo