Sáu tháng sau khi bùng phát, dịch Ebola ở CHDC Congo đã trở thành đợt dịch lớn nhất lịch sử nước này với 11.376 ca nhiễm và 5.568 ca tử vong tính đến ngày 14/11, tỉ lệ tử vong gần 49%. Đây cũng là đợt bùng phát Ebola lớn thứ hai từng ghi nhận trên thế giới. Dịch được công bố ngày 15/5/2026 và đã lan tới 68 vùng y tế thuộc 8 tỉnh, trong đó khoảng 95% ca bệnh tập trung ở Ituri và Bắc Kivu.
Chủng Bundibugyo chưa có vaccine được phê duyệt
Chủng virus gây dịch là Bundibugyo — chưa có vaccine hay thuốc chữa được phê duyệt. Hiện có 3 ứng viên vaccine đang được thử nghiệm, trong đó có ChAdOx1 BDBV của Oxford và mRNA-1469 của Moderna. Khoảng hai phần ba số ca tử vong gần đây xảy ra trong cộng đồng chứ không phải tại trung tâm điều trị; ngày 14/11 có 153 bệnh nhân đang được chăm sóc tại cơ sở y tế thường, ngoài khu cách ly chuyên biệt.
Nguyên nhân dịch khó kiểm soát không chỉ nằm ở virus mà còn ở xung đột vũ trang, đói nghèo, mất lòng tin và hệ thống y tế quá tải. Gần 29 triệu người Congo đang đối mặt với mất an ninh lương thực cấp tính, và con số này được dự báo vượt 30 triệu người trong nửa đầu năm sau.
Hai phần ba tiền viện trợ cam kết chưa bao giờ tới nơi
Theo dữ liệu của Africa CDC, hai phần ba trong số 2,9 tỷ USD viện trợ đã cam kết chưa bao giờ tới nơi, và 4 trong 5 đồng USD đã giải ngân không rõ đã đi đâu. Hơn 1.000 người tiếp xúc với bệnh nhân đã mất dấu theo dõi. Dịch đã lan ra ngoài Congo: Kenya ghi nhận 9 ca với 2 ca tử vong, Nigeria có 1 ca nhập khẩu, Pháp có số ca nhỏ — tất cả đều đã được khống chế.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đánh giá rủi ro thấp ngoài khu vực nhưng rất cao trong nội bộ Congo. Bản tổng kết 6 tháng này là diễn biến mới so với bài viết sáng nay về số ca vượt 11.000, khi nó đưa ra bức tranh đầy đủ về quy mô dịch bệnh, những khó khăn trong kiểm soát và khoảng trống viện trợ quốc tế.