Tin Mới Ngày

Chủ tịch luân phiên Ireland của Hội đồng EU đề xuất làm chậm lộ trình cắt giảm hạn ngạch phát thải miễn phí cho công nghiệp, trong lúc Brussels thiết kế lại hệ thống giao dịch phát thải để đạt mục tiêu 2040.

Chủ tịch luân phiên Ireland đề xuất làm chậm cắt giảm hạn ngạch phát thải miễn phí cho công nghiệp EU

2026-11-16
Châu Âu

Ireland, nước đang giữ chức chủ tịch luân phiên của Hội đồng Liên minh châu Âu, đã trình một văn bản thỏa hiệp về việc rà soát Hệ thống giao dịch phát thải của EU (ETS), trong đó đề xuất làm chậm lộ trình cắt giảm hạn ngạch phát thải miễn phí dành cho công nghiệp và miễn trừ các cơ sở nhỏ khỏi những yêu cầu khử carbon mới. Văn bản được trình hôm Chủ nhật 15/11, và các nước thành viên EU sẽ tranh luận về nó vào thứ Tư tới.

Thay đổi chính trong đề xuất

Điểm thay đổi quan trọng nhất liên quan đến chuẩn ngành — thước đo quyết định lượng hạn ngạch phát thải miễn phí mà các ngành thép, hóa chất, xi măng và phân bón được nhận. Theo đề xuất của Ireland, chuẩn ngành sẽ dựa trên các cơ sở hiệu quả nhất, chiếm 10% sản lượng của ngành, và mức cắt chuẩn sẽ được áp dụng dần qua các lần cập nhật hàng năm thay vì điều chỉnh một lần mỗi 5 năm như hiện nay. Cách làm này giúp doanh nghiệp có thêm thời gian thích ứng, nhưng cũng làm chậm tốc độ siết chặt của hệ thống.

Mục tiêu của các bên là đạt được thỏa thuận tại Hội đồng Môi trường vào tháng 12. Bối cảnh của cuộc rà soát là Brussels đang thiết kế lại ETS để đạt mục tiêu ràng buộc pháp lý là cắt giảm 90% lượng phát thải ròng vào năm 2040 so với mức năm 1990 — một trong những mục tiêu khí hậu tham vọng nhất thế giới.

ETS bao phủ những gì và vì sao nguồn cung hạn ngạch cạn dần

Hệ thống ETS bao phủ hoạt động phát điện, công nghiệp, hàng không và vận tải biển — những lĩnh vực phát thải lớn nhất của châu Âu. Theo lộ trình hiện hành, nếu không có thay đổi, nguồn cung hạn ngạch sẽ giảm gần về 0 vào năm 2039, buộc các doanh nghiệp phải trả tiền cho gần như toàn bộ lượng phát thải của mình hoặc đầu tư mạnh vào công nghệ sạch.

Chính vì vậy, cuộc tranh luận về tốc độ cắt giảm hạn ngạch miễn phí là cuộc tranh luận về cán cân giữa tham vọng khí hậu và sức cạnh tranh của công nghiệp châu Âu. Các ngành nặng như thép và xi măng lo ngại rằng việc cắt giảm quá nhanh sẽ đẩy chi phí lên cao và khiến sản xuất chuyển ra ngoài EU, trong khi các nhà hoạt động khí hậu cho rằng trì hoãn sẽ làm suy yếu mục tiêu 2040.

Còn phải qua Nghị viện châu Âu

Để đề xuất trở thành luật, cả chính phủ các nước EU lẫn Nghị viện châu Âu đều phải thống nhất lập trường đàm phán của mình trước khi bước vào thương lượng cuối cùng về văn bản luật. Cuộc tranh luận vào thứ Tư sẽ cho thấy mức độ ủng hộ đối với phương án thỏa hiệp của Ireland — và liệu Hội đồng Môi trường tháng 12 có thể chốt được thỏa thuận như kỳ vọng hay không.

Nguồn tham khảo