Văn phòng Nhân quyền Liên Hợp Quốc (OHCHR) ngày 17/11 công bố báo cáo cho biết đã xác nhận 2.230 dân thường thiệt mạng trong nội chiến Sudan từ đầu năm 2026 tới cuối tháng 10, trong đó hơn 1.630 người chết vì các cuộc tấn công bằng drone. Con số này khiến drone trở thành "đặc điểm quyết định" của cuộc xung đột, theo đánh giá của Liên Hợp Quốc, và quy mô thương vong thực tế có thể còn cao hơn.
Drone trở thành "đặc điểm quyết định" của cuộc chiến
Báo cáo của OHCHR, bao quát giai đoạn nửa đầu năm 2026, ghi nhận ít nhất 1.390 dân thường thiệt mạng trong xung đột giữa Quân đội Sudan, Lực lượng Hỗ trợ Nhanh (RSF) và các phong trào vũ trang đồng minh từ tháng 1 tới tháng 6, trong đó hơn 80% số thương vong là do các cuộc tấn công bằng drone. Trong bốn tháng tiếp theo, thêm 840 dân thường thiệt mạng, trong đó gần 520 người chết vì drone. Tổng cộng, số dân thường thiệt mạng được xác nhận từ tháng 1 tới cuối tháng 10 đã vượt 2.230 người, với hơn 1.630 người chết vì drone.
Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc Volker Türk lên án "sự coi thường trắng trợn luật chiến tranh" của các bên tham chiến, cho rằng những vi phạm này có thể cấu thành tội ác chiến tranh. Dân thường ở khu vực Kordofan chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, chiếm hơn hai phần ba số thương vong dân sự được ghi nhận, tiếp theo là khu vực Darfur. Các khu vực miền đông và miền trung Sudan cũng bị ảnh hưởng bởi các cuộc tấn công bằng drone, đặc biệt là bang White Nile, nơi ít nhất 41 dân thường thiệt mạng trong kỳ báo cáo.
Nhắm vào hạ tầng dân sinh và nguồn sống
Báo cáo ghi nhận các chợ, bệnh viện, trường học, nguồn cung nhiên liệu, nguồn nước, khu vực người phải di dời và phương tiện dân sự đều bị tấn công, có nơi bị đánh nhiều lần. Chỉ trong nửa đầu năm 2026, OHCHR đã ghi nhận ít nhất 39 cuộc tấn công bằng drone vào chợ, 20 vụ vào phương tiện dân sự, 17 vụ vào xe bồn và kho nhiên liệu, cùng 16 vụ vào cơ sở y tế. Các cuộc tấn công vào chợ, cùng với cướp bóc và hạn chế di chuyển, đã làm suy yếu nghiêm trọng khả năng tiếp cận lương thực của người dân.
Một xu hướng đáng lo ngại là các cuộc tấn công bằng drone nhằm vào trạm điện và nguồn cung nhiên liệu ngày càng gia tăng. Chỉ trong hơn hai tuần từ ngày 20/10 tới 4/11, 29 cuộc tấn công bằng drone, được cho là của RSF, đã đánh vào các cơ sở điện và trạm nhiên liệu tại 11 bang, gây mất điện diện rộng và thiếu nhiên liệu trầm trọng, ảnh hưởng tới hàng triệu người ở xa tiền tuyến. Những vụ mất điện này đã làm gián đoạn dịch vụ y tế, bao gồm lọc thận và phẫu thuật, cũng như khả năng tiếp cận nước sạch và sản xuất lương thực.
Cảnh báo nạn đói và yêu cầu truy cứu trách nhiệm
Báo cáo lưu ý rằng trong tháng 10, Phân loại Giai đoạn An ninh Lương thực Tích hợp (IPC) đã cảnh báo xung đột, di dời và hạn hán đang làm gia tăng nguy cơ nạn đói tại một số khu vực ở Darfur và Kordofan, trong bối cảnh mất an ninh lương thực cấp tính và suy dinh dưỡng gia tăng. OHCHR nhấn mạnh các bên tham chiến "phải bảo vệ dân thường và tuân thủ các nghĩa vụ theo luật pháp quốc tế - cả thế giới đang theo dõi", đồng thời cho rằng truy cứu trách nhiệm, bất kể thủ phạm thuộc phe nào, là điều thiết yếu để phá vỡ vòng xoáy bạo lực. Nội chiến Sudan bùng phát từ tháng 4/2023 và đã trở thành một trong những khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng nhất thế giới.