Tin Mới Ngày

Tổng thống Volodymyr Zelenskyy tiết lộ các đặc phái viên Mỹ đã hỏi Kyiv liệu Ukraine có rút khỏi Donbas nếu được gia nhập NATO hay không, trong vòng đàm phán ba bên tại Abu Dhabi, và ông khẳng định Ukraine không sẵn sàng từ bỏ lãnh thổ.

Mỹ lần đầu nêu ý đổi Donbas lấy ghế NATO cho Ukraine, Zelenskyy nói Kyiv không nhượng đất

2026-11-16
Ukraine

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy tiết lộ hôm thứ Bảy 14/11 rằng các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner đã đặt ra một câu hỏi chưa từng có trong các cuộc đàm phán hòa bình: nếu Ukraine được gia nhập NATO, liệu Kyiv có rút khỏi vùng Donbas hay không. Câu hỏi được nêu trong vòng đàm phán ba bên giữa Nga, Ukraine và Mỹ tại Abu Dhabi trong hai ngày 10–11/11, và đây là lần đầu tiên việc liên kết rút khỏi lãnh thổ với tư cách thành viên NATO được đưa ra trên bàn đàm phán.

Lần đầu tư cách thành viên NATO gắn với lãnh thổ

Trước đây, các quan chức Mỹ từng nói tư cách thành viên NATO của Ukraine “không được đặt lên bàn” trong tiến trình hòa bình. Việc hai đặc phái viên Mỹ trực tiếp nêu khả năng đánh đổi này vì thế được coi là một bước chuyển đáng chú ý, dù Washington chưa chính thức tuyên bố đây là một đề xuất của Mỹ. Ông Zelenskyy cho biết Kyiv không sẵn sàng từ bỏ lãnh thổ, và ông chỉ có thể đưa vấn đề ra trưng cầu dân ý toàn quốc nếu một thỏa thuận mang lại cho Ukraine những bảo đảm an ninh vững chắc, một quân đội được tài trợ tốt và nguồn tiền tái thiết đất nước.

Donbas gồm hai tỉnh Donetsk và Luhansk ở miền đông Ukraine. Theo Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW), Nga hiện kiểm soát khoảng 80% tỉnh Donetsk và gần như toàn bộ tỉnh Luhansk. Phía Moscow vẫn coi việc Ukraine gia nhập NATO là một “lằn ranh đỏ” không thể chấp nhận, điều khiến bất kỳ phương án nào gắn tư cách thành viên NATO với nhượng bộ lãnh thổ cũng đối mặt với sự phản đối từ cả hai phía trong cuộc chiến.

Kushner nói nhiều ý tưởng mới đang được xem xét

Đặc phái viên Jared Kushner đăng trên mạng xã hội X hôm thứ Bảy rằng báo chí đã đưa “một số lập trường tối đa” của hai bên, đồng thời cho biết “một số ý tưởng mới đã xuất hiện và đang được xem xét”. Ông không xác nhận cụ thể nội dung nào trong số các ý tưởng đó, và phía Mỹ cũng chưa công bố văn bản chính thức nào về phương án đổi Donbas lấy ghế NATO.

Vòng đàm phán tại Abu Dhabi kết thúc mà không đạt đột phá về chấm dứt xung đột, nhưng đạt được thỏa thuận chuẩn bị cho một đợt trao đổi tù binh quy mô lớn, với hơn 1.000 người. Vòng đàm phán tiếp theo sẽ có sự tham gia của châu Âu, với đại diện của Anh, Pháp, Đức, Ý và Ba Lan cùng ngồi vào bàn, một diễn biến được coi là mở rộng đáng kể khuôn khổ đối thoại so với vòng ba bên vừa qua.

Lãnh thổ vẫn là nút thắt lớn nhất

Câu hỏi về Donbas cho thấy vấn đề lãnh thổ tiếp tục là nút thắt khó gỡ nhất của tiến trình hòa bình. Với Kyiv, việc từ bỏ lãnh thổ không chỉ là nhượng bộ về đất đai mà còn liên quan tới hiến pháp, dư luận trong nước và sinh mạng của hàng nghìn binh sĩ đã ngã xuống để giữ các tuyến phòng thủ ở miền đông. Với Moscow, bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải đáp ứng yêu cầu an ninh mà Nga đặt ra, trong đó có việc ngăn Ukraine gia nhập NATO.

Giới quan sát nhận định vòng đàm phán có châu Âu tham gia sắp tới sẽ là phép thử quan trọng: liệu các bên có thể thu hẹp khoảng cách giữa yêu cầu bảo đảm an ninh của Kyiv và yêu cầu lãnh thổ của Moscow hay không, hay tiến trình sẽ tiếp tục giậm chân tại chỗ trong khi chiến sự vẫn diễn ra ác liệt trên thực địa.

Nguồn tham khảo